Tag: Historia
MKUltra - spisek, który istniał
CIA rzeczywiście prowadziła tajny program badań nad wpływaniem na ludzkie zachowanie, a część eksperymentów wykonywano na osobach, które nie wiedziały, że zostały poddane działaniu narkotyków. MKUltra jest jednym z tych rzadkich przypadków, gdy rdzeń historii brzmiącej jak teoria spiskowa został potwierdzony oficjalnymi dokumentami. Nie oznacza to jednak, że CIA stworzyła działającą technologię pełnej kontroli umysłu.
Teksańska Masakra Piłą Mechaniczną
„Teksańska masakra piłą mechaniczną” przez dekady obrosła przekonaniem, że pokazuje prawdziwą zbrodnię. W rzeczywistości Leatherface, jego rodzina i tytułowa masakra są fikcją. Za filmem kryje się jednak prawdziwa sprawa Eda Geina - oraz kilka innych inspiracji, które kino złożyło w jeden wyjątkowo skuteczny koszmar.
Kamienne kule Diquís
W delcie Diquís w Kostaryce prekolumbijscy rzemieślnicy tworzyli ogromne, niemal regularne kamienne kule. Nie potrzebujemy hipotezy o zaginionej technologii, żeby uznać je za wyczyn inżynieryjny. Prawdziwa zagadka zaczyna się przy organizacji ich produkcji, transportu i znaczeniu, jakie miały dla dawnych społeczności.
Globalne zlodowacenie
W latach 70. media naprawdę pisały o nadchodzącym ochłodzeniu, a National Geographic poświęcił zmianom klimatu dziesiątki stron. Czy był to jednak naukowy konsensus, który później po cichu zamieniono na globalne ocieplenie? Podlinkowana praca przynosi odpowiedź znacznie bardziej niewygodną zarówno dla alarmistów, jak i sceptyków.
Ameryka rozcięta na pół
Wojna secesyjna rozpoczęła się jako walka o przetrwanie Stanów Zjednoczonych, ale nie da się zrozumieć secesji bez niewolnictwa. Dokumenty napisane przez samych secesjonistów są w tej sprawie znacznie mniej dwuznaczne niż późniejsze legendy. A w ciągu czterech lat zmieniła się również sama Unia i cel, o który prowadziła wojnę.
Wielki Wschód Francji
Wielki Wschód Francji nie był tajnym rządem, ale jego historii nie da się oddzielić od budowy świeckiej republiki. W lożach spotykali się politycy, urzędnicy i działacze społeczni, a głos obediencji docierał do parlamentu, szkół i armii. Najciekawsze jest jednak miejsce, w którym udokumentowany wpływ przechodził w nadużycie, a później w legendę.
Wewnątrz kalendarza Majów
Nie był kamienną tablicą odliczającą czas do zagłady. Kalendarz Majów składał się z kilku współpracujących rachub, które porządkowały rytuały, historię, rolnictwo i obserwacje nieba. Część jego zasad potrafimy odtworzyć niemal dzień po dniu, lecz pochodzenie cyklu 260-dniowego i znaczenie rachuby 819 dni nadal pozostają otwarte.
Wieczorne zaćmienie nad Polską
Dziś wieczorem nad Polską rozpocznie się częściowe zaćmienie Słońca. Godzina 19:10 jest poprawna, ale tylko jako początek zjawiska w pierwszych miejscach kraju - lokalne czasy różnią się o kilka minut. A dokładnie 372 lata temu, również 12 sierpnia, inne wielkie zaćmienie próbował obserwować Jan Heweliusz
Bunt na Bounty
Rankiem 28 kwietnia 1789 roku Fletcher Christian przejął Bounty i pozostawił dowódcę wraz z osiemnastoma ludźmi na otwartym oceanie. Kino zrobiło z tej historii pojedynek tyrana z romantycznym buntownikiem. Zachowane dokumenty pokazują jednak konflikt znacznie mniej wygodny - pełen kolonialnych interesów, upokorzeń, niepewnych świadectw i przemocy, która nie skończyła się wraz z buntem.
Co skrywa Biblia etiopska
Etiopski kanon naprawdę jest szerszy i zachował teksty, które zniknęły z większości chrześcijańskich Biblii. Czy znajduje się w nich jednak przemilczana historia Jezusa? Odpowiedź prowadzi przez starożytne rękopisy, zbuntowanych aniołów i jeden z najtrwalszych mitów o powstawaniu Biblii.