Tag: Nauka

Od 1 września 2026 roku szkolne stołówki działają według nowych zasad. W tygodniowym jadłospisie przewidziano dwie porcje świeżego mięsa, co najmniej jedną porcję ryby i co najmniej jeden obiad ze strączków bez produktów odzwierzęcych. Czy taki model dobrze odpowiada potrzebom dzieci i nastolatków w okresie intensywnego wzrostu?

- **Zajawka:** Jacob Coxon odszedł z Anthropic i zarzucił czołowym firmom AI nieodpowiedzialny wyścig ku superinteligencji. Według niego część ludzi budujących tę technologię naprawdę obawia się katastrofy zagrażającej ludzkości. Sprawdzamy, co oznacza to ostrzeżenie i gdzie przebiega granica między dowodami a prognozą.

Czy sztuczna inteligencja może pomóc rozwijać ludzkie umiejętności? Podczas festiwalu w olsztyńskiej Uranii Andrzej Dragan mówił o uczeniu się od maszyn, wartości niedoskonałości i przyszłości wymagającej improwizacji.

dukacja zdrowotna ma przygotowywać do zdrowszego życia. Czy spełni tę obietnicę, jeśli trafi do przeciążonego planu lekcji? Sprawdzamy zasady obowiązujące od września 2026 r., wartość przedmiotu i to, co naprawdę oznacza tydzień z 40 lekcjami.

HAARP naprawdę potrafi zmieniać właściwości niewielkich fragmentów jonosfery. Naprawdę powstał jako program związany z amerykańskim wojskiem. Jak więc z laboratorium badającego górną atmosferę powstała legenda o maszynie sterującej pogodą, wywołującej trzęsienia ziemi i wpływającej na ludzi?

W XVIII-wiecznym zbiorze odnaleziono kopie dwóch alchemicznych recept, które mogą prowadzić aż do Hynka z Podiebradów i drugiej połowy XV wieku. Oryginałów jednak nie znamy. Historia tych tekstów otwiera znacznie większą opowieść o alchemii, imitowaniu złota i cienkiej granicy między eksperymentem a oszustwem.

Nie każdy, kto odkłada szczepienie, jest przeciwnikiem wszystkich szczepionek. Za nieufnością stoją strach, sposób oceniania ryzyka, doświadczenia z ochroną zdrowia, kryzys zaufania, presja społeczna, bariery praktyczne i dezinformacja. Im dokładniej przyglądamy się temu zjawisku, tym mniej przypomina ono prosty konflikt „nauka kontra ignorancja”.

W 1967 roku w Singapurze setki ludzi zaczęły obawiać się, że ich genitalia cofają się do wnętrza ciała i że może to doprowadzić do śmierci. Nie wykryto zakaźnej choroby ani trucizny - za to można było obserwować niezwykłe sprzężenie kultury, plotki, paniki i odczuwania własnego ciała. Koro do dziś pozostaje jednym z najbardziej fascynujących problemów psychiatrii kulturowej.

W skałach Oklo w Gabonie zachował się zapis reakcji jądrowej, która rozpoczęła się bez udziału człowieka około dwóch miliardów lat temu. Jej odkrycie zaczęło się od niewielkiej anomalii w składzie uranu, a skończyło rozpoznaniem jednego z najbardziej niezwykłych zjawisk geologicznych na Ziemi

Masz poczucie, że świadomie podejmujesz decyzję, a potem ją wykonujesz. Eksperymenty neurobiologiczne pokazały jednak aktywność mózgu poprzedzającą świadomie zgłaszaną intencję działania. Czy oznacza to, że wolna wola jest tylko historią dopisywaną przez świadomość? Dzisiejsza nauka daje znacznie bardziej skomplikowaną odpowiedź.

Od ponad stu lat po kulturze krąży przekonanie, że człowiek korzysta jedynie z 10% mózgu. Neuronauka dawno je obaliła, lecz historia narodzin tej liczby okazuje się bardziej złożona niż słynny „cytat Einsteina”. To opowieść o tym, jak metafora ludzkiego potencjału zmieniła się w pseudonaukową statystykę.

Leczenie zakończone sukcesem, kolejne badania bez oznak choroby - a po wielu latach nowotwór pojawia się ponownie. Jednym z kluczy do tego zjawiska są komórki, które przetrwały terapię i przez długi czas pozostają niewykrywalne. Uśpienie to jednak tylko część znacznie bardziej złożonej historii.