Tag: Świat
Grzyb sterujący mrówką
Zakażona mrówka porzuca swoje zwykłe zachowanie, wspina się na roślinę i zaciska żuwaczki w śmiertelnym uścisku. Nie jest jednak martwą marionetką, a grzyb prawdopodobnie nie zajmuje bezpośrednio jej mózgu. Kontrola okazuje się rozproszonym atakiem na metabolizm, zmysły, rytm dobowy i mięśnie.
Nieśmiertelna Meduza
Turritopsis dohrnii potrafi przekształcić dojrzałą meduzę w młodsze stadium rozwojowe i rozpocząć swój cykl ponownie. Nie oznacza to jednak, że jest niezniszczalna. Jej niezwykła zdolność odsłania granicę między odmłodzeniem, regeneracją i medialnym mitem o biologicznej nieśmiertelności.
Derinkuyu: miasto pod miastem
Pod niewielkim miastem w Kapadocji ciągnie się system komór, studni i korytarzy wykutych głęboko w skale. Sprawdzamy, kto mógł rozpocząć budowę Derinkuyu, jak działała jego podziemna infrastruktura i dlaczego część najsłynniejszych historii o tym miejscu jest mniej pewna, niż sugerują internetowe legendy.
Latimeria. Ryba, której miało nie być
Przez dziesiątki milionów lat zapis kopalny zdawał się milczeć, aż w 1938 roku z oceanu wyłowiono rybę należącą do linii znanej od ponad 400 milionów lat. Sprawdzamy, co naprawdę oznacza słynny „powrót z wymarcia”, dlaczego określenie „żywa skamieniałość” jest tylko częściowo trafne i czego latimeria uczy nas o lukach w naszej wiedzy.
Taniec nad Fatimą
13 października 1917 roku dziesiątki tysięcy ludzi zgromadzonych pod Fatimą miały zobaczyć wirujące, zmieniające kolory Słońce. Sprawdzamy, co rzeczywiście powtarza się w relacjach świadków i czy cienkie chmury, powidoki oraz reakcje tłumu mogły stworzyć doświadczenie uznane za cud.
Śmiech z Kashashy
W 1962 roku w szkole dla dziewcząt w Tanganice zaczęły się napady śmiechu, które doprowadziły do zamykania szkół i rozeszły się po okolicy. Największy błąd polega na tym, że tę historię zwykle opowiada się jak anegdotę. W rzeczywistości to jeden z najsłynniejszych przykładów choroby psychogennej masowej — zjawiska, w którym stres i wspólne przekonania mogą wywoływać prawdziwe objawy.
Miasto spod mgły
W peruwiańskim lesie mglistym badacze udokumentowali ponad 100 wcześniej nieznanych struktur związanych z Gran Pajatén i kulturą Chachapoya. To nie wygląda już jak samotny kompleks na uboczu, ale jak fragment większej sieci osad, dróg i miejsc ceremonialnych. Najciekawsze jest jednak to, że las nie został pokonany siłą — został prześwietlony technologią.
PTSD: alarm po wszystkim
Zagrożenie może minąć w jednej chwili, lecz układ nerwowy nie zawsze potrafi równie szybko wyłączyć alarm. Wyjaśniamy, czym jest PTSD, jakie daje objawy, jak zmienia pracę, relacje i sen oraz dlaczego statystyki dla świata, USA i Polski tak bardzo się różnią. Pokazujemy też, co może je wywołać i jakie metody leczenia mają najmocniejsze potwierdzenie.